काठमाडौं । कुनै पनि राजनीतिक व्यक्तित्वको मूल्यांकन केवल उनले प्राप्त गरेको पदबाट हुँदैन, उनले त्यो पदमा पुग्नुअघि समाजमा निर्माण गरेको विश्वास, नेतृत्व क्षमता र सार्वजनिक जीवनमा दिएको योगदानले पनि निर्धारण गर्छ। बागमती प्रदेशका पूर्व स्वास्थ्यमन्त्री तथा प्रदेशसभा सदस्य किरण थापा मगरको सार्वजनिक जीवनलाई हेर्दा यही विशेषता स्पष्ट देखिन्छ। स्थानीय सामाजिक अभियन्ताबाट सुरु भएको उनको यात्रा वडा अध्यक्ष, प्रदेशसभा सदस्य हुँदै बागमती प्रदेशको स्वास्थ्य मन्त्रालयको नेतृत्वसम्म पुगेको छ।
राजनीतिक जीवनमा प्रवेश गर्नुअघि नै सामाजिक क्षेत्रमा सक्रिय परिचय बनाएका थापा भक्तपुरको सूर्यविनायक नगरपालिका–८ सिपाडोलमा विभिन्न सामाजिक, धार्मिक, शैक्षिक तथा मानवीय अभियानसँग जोडिएका व्यक्तित्वका रूपमा परिचित थिए। सामाजिक संस्थाहरूको नेतृत्व, विपद्का समयमा राहत वितरण, धार्मिक सम्पदाको संरक्षण, युवा परिचालन तथा समुदायसँग प्रत्यक्ष जोडिएका गतिविधिले उनलाई स्थानीय समाजमा विश्वासिलो नेतृत्वका रूपमा स्थापित गराएको देखिन्छ।
राजनीतिमा प्रवेश गरेपछि पनि उनले आफूलाई केवल दलको नेता होइन, जनप्रतिनिधि र सार्वजनिक सेवकका रूपमा प्रस्तुत गर्ने प्रयास गरेको देखिन्छ। स्थानीय तहदेखि प्रदेश सरकारसम्मको यात्रामा स्वास्थ्य, शिक्षा, सामाजिक सुरक्षा, ग्रामीण विकास तथा स्वास्थ्य पूर्वाधार विस्तारलाई प्राथमिकतामा राखेको विवरणहरू सार्वजनिक भएका छन्।
सामाजिक सेवाबाट निर्माण भएको सार्वजनिक छवि
किरण थापाको सार्वजनिक जीवनको सुरुवात सामाजिक अभियानबाट भएको देखिन्छ। उनी लामो समयसम्म डोलेश्वर महादेव मन्दिर संरक्षण समितिमा सचिव, उपाध्यक्ष हुँदै कार्यवाहक अध्यक्षसम्मको जिम्मेवारीमा रहे। त्यस अवधिमा मन्दिरको संरक्षण, पूर्वाधार निर्माण, धार्मिक पर्यटन प्रवर्द्धन तथा डोलेश्वरलाई केदारनाथको शिरका रूपमा चिनाउने अभियानमा उनले सक्रिय भूमिका खेलेको उल्लेख गरिएको छ।
करिब एक दशकसम्म निरन्तर मन्दिर संरक्षण अभियानमा संलग्न रहँदा उनले स्थानीय समुदाय, दातृ संस्था र सरकारी निकायबीच समन्वय गर्दै धार्मिक सम्पदाको विकासमा योगदान पुर्याएको दाबी गरिएको छ। यसले धार्मिक पर्यटनसँगै स्थानीय आर्थिक गतिविधिलाई पनि सहयोग पुगेको विश्वास व्यक्त गरिएको छ।
धार्मिक क्षेत्रसँगै उनी मानवीय सेवामा पनि उत्तिकै सक्रिय रहे। नेपाल रेडक्रस सोसाइटीसँग करिब २० वर्षको सम्बन्धमा उनले सिपाडोल उपशाखाको तीन कार्यकाल सभापति तथा भक्तपुर शाखाको दुई कार्यकाल उपसभापतिको जिम्मेवारी सम्हाले। प्राकृतिक विपद्, रक्तदान, राहत वितरण तथा स्वास्थ्यसम्बन्धी जनचेतनामूलक कार्यक्रममा उनी निरन्तर सक्रिय रहे।
त्यसैगरी उनी रोटरी क्लब अफ भक्तपुर, नेपाल तेक्वान्दो संघ बागमती प्रदेश, सूर्यविनायक उद्योग वाणिज्य संघ, परोपकारी संस्था तथा विभिन्न खेलकुद र युवा क्लबहरूसँग आबद्ध रहेर सामाजिक गतिविधिलाई निरन्तरता दिँदै आएका थिए।
सामाजिक संस्थाहरूमा लामो समय काम गरेकाले समुदायका समस्या, स्थानीय आवश्यकता र जनतासँग प्रत्यक्ष संवाद गर्ने अनुभव उनले राजनीतिक जीवन सुरु हुनुअघि नै हासिल गरिसकेको देखिन्छ।
भूकम्प र कोरोना : संकटका बेला अग्रमोर्चामा
२०७२ सालको विनाशकारी भूकम्प नेपालका लागि सबैभन्दा ठूलो मानवीय संकटमध्ये एक थियो। त्यसबेला हजारौँ परिवार विस्थापित भए, हजारौँ घर ध्वस्त भए र तत्काल राहत तथा पुनःस्थापनाको आवश्यकता परेको थियो।
दिइएको विवरणअनुसार किरण थापा त्यस समयमा राहत वितरण, पीडितको उद्धार, पुनःस्थापना तथा आवश्यक सामग्री व्यवस्थापनमा सक्रिय थिए। प्रभावित समुदायसम्म राहत पुर्याउने तथा स्थानीय तहमा पुनःनिर्माणमा सहजीकरण गर्ने कार्यमा उनी संलग्न रहेको उल्लेख छ।
तर उनको सार्वजनिक भूमिका सबैभन्दा बढी चर्चामा आएको समय भने कोरोना महामारी थियो।
कोभिड–१९ महामारीले देशभर स्वास्थ्य प्रणालीमा ठूलो दबाब सिर्जना गरिरहेका बेला उनी स्थानीय तहमा राहत तथा स्वास्थ्य व्यवस्थापनमा प्रत्यक्ष सक्रिय भएको उल्लेख गरिएको छ।
महामारीका बेला उनले निःशुल्क पीसीआर परीक्षण, स्वास्थ्य सामग्री वितरण, अक्सिजन व्यवस्थापन, संक्रमितलाई अस्पतालसम्म पुर्याउने, आवश्यक परे शव व्यवस्थापनसम्म सहयोग गरेको विवरणमा उल्लेख छ।
लकडाउनका कारण काठमाडौं उपत्यका छाडेर पैदल घर फर्किरहेका नागरिकका लागि जगाती क्षेत्रमा निःशुल्क खाना, पानी तथा यातायातको व्यवस्था गरिएको थियो। रातिको समयमा सवारीसाधनको व्यवस्थापन गरी विभिन्न जिल्लासम्म नागरिकलाई निःशुल्क पठाउने अभियानमा पनि उनी सक्रिय रहेको उल्लेख छ।
कोरोना महामारीकै क्रममा विदेशबाट फर्किएका नेपालीलाई सुरक्षित रूपमा राख्न जगातीस्थित भातेढिकुरमा एक सय शैयाको होल्डिङ सेन्टर स्थापना गरिएको थियो। सो केन्द्रमा दुई हजारभन्दा बढी नागरिकलाई निःशुल्क बसोबास, भोजन तथा स्वास्थ्य परीक्षणको व्यवस्था गरिएको दस्तावेजमा उल्लेख गरिएको छ।
यस अवधिमा उनी तत्कालीन वडा अध्यक्ष तथा नगरपालिकाको सामाजिक विकास संयोजकको भूमिकामा थिए। स्थानीय सरकार, राजनीतिक नेतृत्व तथा विभिन्न संघसंस्थासँग समन्वय गर्दै महामारी व्यवस्थापनमा काम गरिएको उल्लेख गरिएको छ।
महामारीले जन्माएको अस्पतालको अवधारणा
कोरोना महामारीले स्थानीय स्वास्थ्य पूर्वाधारको आवश्यकता कति गम्भीर छ भन्ने स्पष्ट देखाएको थियो। आफ्नै नगरका नागरिकले परीक्षण, उपचार तथा अस्पतालको पहुँचका लागि कठिनाइ भोग्नुपरेपछि सूर्यविनायक नगर अस्पताल स्थापना गर्ने अवधारणा अघि सारिएको थियो।
दिइएको विवरणअनुसार जगातीस्थित इँटा तथा टायल कारखानाको खाली जग्गालाई अस्पताल निर्माणका लागि उपयुक्त ठहर गरिएको थियो। त्यसपछि स्थानीय सरकार, संघीय सरकार तथा अन्य सरोकारवालाबीच समन्वय गरी अस्पताल निर्माण प्रक्रिया सुरु भएको उल्लेख छ।
जग्गा व्यवस्थापनदेखि भवन निर्माण, आवश्यक संरचना विकास तथा बजेट व्यवस्थापनसम्मका प्रारम्भिक काममा उनी सक्रिय रहेको दाबी गरिएको छ। पछि २५ शैयाको अस्पताल निर्माण सम्पन्न भई सञ्चालनमा आएको थियो।
यो अस्पताललाई पछि ट्रमा सेन्टरका रूपमा विकास गर्ने, शय्या संख्या ५० पुर्याउने तथा आवश्यक उपकरण उपलब्ध गराउने योजना पनि उनी स्वास्थ्यमन्त्री भएपछि अघि बढाएको विवरणमा उल्लेख गरिएको छ।
व्यवसायसँगै युवालाई रोजगारी
राजनीतिमा आउनुअघि किरण थापा व्यवसायीका रूपमा पनि परिचित थिए। काठमाडौं, भक्तपुर तथा सिन्धुपाल्चोकमा सञ्चालन भएका विभिन्न व्यवसायमार्फत उनले प्रत्यक्ष तथा अप्रत्यक्ष रूपमा करिब पाँच सय युवालाई रोजगारी दिएको उल्लेख गरिएको छ।
युवा स्वरोजगार, सीप विकास तथा उद्यमशीलतालाई प्रोत्साहन गर्न उनी विभिन्न कार्यक्रममार्फत सक्रिय रहेको विवरणमा उल्लेख गरिएको छ।
जनप्रतिनिधिको पारिश्रमिक समाजसेवामा
सार्वजनिक पदमा रहँदा व्यक्तिगत लाभभन्दा सामाजिक उत्तरदायित्वलाई प्राथमिकता दिएको उदाहरणका रूपमा उनको पारिश्रमिकबाट स्थापना गरिएको अक्षय कोषलाई प्रस्तुत गरिएको छ।
वडा अध्यक्षका रूपमा रहँदा सरकारी सेवा–सुविधा नलिई प्राप्त पारिश्रमिक बचत गरी उनले १५ लाख रुपैयाँको 'जगतबहादुर स्मृति अक्षय कोष' स्थापना गरेको उल्लेख गरिएको छ।
पछिल्ला वर्षमा उक्त कोषको आकार ४० लाख रुपैयाँभन्दा बढी पुगेको र त्यसबाट आर्थिक रूपमा कमजोर तथा जेहेन्दार विद्यार्थीलाई छात्रवृत्ति, पोशाक तथा शैक्षिक सामग्री वितरण भइरहेको उल्लेख गरिएको छ।
राजनीतिक यात्राको सुरुवात
सामाजिक सेवाबाट निर्माण भएको सार्वजनिक विश्वासलाई आधार बनाउँदै किरण थापा औपचारिक राजनीतिमा प्रवेश गरे। सूर्यविनायक नगरपालिकाको वडा नं. ८ का वडा अध्यक्षका रूपमा निर्वाचित भएपछि उनको राजनीतिक यात्रा नयाँ चरणमा प्रवेश गरेको देखिन्छ।
वडा अध्यक्षको पाँच वर्षे कार्यकालमा स्थानीय पूर्वाधार, शिक्षा, स्वास्थ्य तथा सामाजिक विकासका कार्यक्रमलाई प्राथमिकता दिइएको उल्लेख गरिएको छ। सार्वजनिक विवादभन्दा विकास निर्माण र सेवा प्रवाहमा केन्द्रित जनप्रतिनिधिका रूपमा उनी प्रस्तुत भएको दाबी दस्तावेजमा गरिएको छ।
स्थानीय तहमा काम गर्दा प्राप्त अनुभवले उनलाई प्रदेशस्तरको राजनीतिमा अघि बढ्ने आधार तयार गरिदियो।
२०७९ सालको प्रदेशसभा निर्वाचनमा भक्तपुर निर्वाचन क्षेत्र नं. २ (क) बाट प्रदेशसभा सदस्य निर्वाचित भएपछि उनी प्रदेश राजनीतिमा प्रवेश गरे। त्यससँगै स्थानीय तहको नेतृत्वबाट प्रदेश सरकारको नीति निर्माण तहसम्म उनको भूमिका विस्तार भयो।
प्रदेशसभा सदस्य निर्वाचित भएपछि पनि सामाजिक सेवा र जनसम्पर्कलाई निरन्तरता दिएको उल्लेख गरिएको छ। स्वास्थ्य, शिक्षा, पूर्वाधार तथा जनजीविकासँग सम्बन्धित विषयलाई प्राथमिकतामा राख्दै उनले प्रदेशस्तरमा आफ्नो भूमिका स्थापित गर्ने प्रयास गरेका थिए।
यही राजनीतिक यात्राले अन्ततः उनलाई बागमती प्रदेश सरकारको स्वास्थ्य मन्त्रालयको नेतृत्वसम्म पुर्यायो। त्यसपछि सुरु भएको स्वास्थ्य सुधार अभियान, नीति निर्माण, अस्पताल विस्तार, डिजिटल स्वास्थ्य सेवा र ग्रामीण स्वास्थ्य पहुँच विस्तार उनको सार्वजनिक जीवनको अर्को महत्वपूर्ण अध्यायका रूपमा अघि बढ्यो।
२०७९ सालको प्रदेशसभा निर्वाचनपछि बागमती प्रदेश सरकार गठनसँगै किरण थापा मगरले २०८१ साउन ९ गते स्वास्थ्य मन्त्रीको जिम्मेवारी सम्हाले। स्थानीय तहमा जनप्रतिनिधिका रूपमा काम गरेर आएका उनी स्वास्थ्य मन्त्रालयको नेतृत्वमा पुग्दा प्रदेशको स्वास्थ्य क्षेत्र अनेक चुनौतीसँग जुधिरहेको थियो। कतिपय कानुनी व्यवस्था वर्षौंदेखि कार्यान्वयन हुन सकेका थिएनन्, स्वास्थ्य संस्था दर्ता तथा नवीकरण प्रक्रिया अलपत्र थियो, ग्रामीण क्षेत्रमा विशेषज्ञ स्वास्थ्य सेवाको पहुँच सीमित थियो भने डिजिटल स्वास्थ्य प्रणालीको अवधारणा प्रारम्भिक चरणमै थियो।
स्वास्थ्य मन्त्रालयको नेतृत्व सम्हालेपछि उनले सार्वजनिक रूपमा स्वास्थ्यलाई प्रत्येक नागरिकको मौलिक अधिकारका रूपमा स्थापित गर्दै सेवाको पहुँचलाई प्रदेश सरकारको प्रमुख प्राथमिकता बनाउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका थिए। मन्त्रालयको पहिलो दिनदेखि नै उपचार नपाएर नागरिकले ज्यान गुमाउन नपरोस् भन्ने उद्देश्यका साथ नीति तथा कार्यक्रम अघि बढाउन थालेको विवरणमा उल्लेख गरिएको छ।
पहिलो निर्णय : विपन्न क्यान्सर बिरामीलाई आर्थिक सहायता
मन्त्रीको रूपमा पदभार ग्रहण गरेलगत्तै उनले गरेको पहिलो निर्णय स्वास्थ्य क्षेत्रमा सबैभन्दा बढी चर्चित बन्यो। बागमती प्रदेशभित्रका विपन्न परिवारका क्यान्सर रोगीलाई उपचारका लागि एक लाख रुपैयाँसम्म आर्थिक सहयोग उपलब्ध गराउने निर्णय गरिएको थियो।
क्यान्सर उपचार अत्यन्त महँगो हुने र आर्थिक अभावका कारण धेरै बिरामी उपचारबाट वञ्चित हुने अवस्थालाई मध्यनजर गर्दै यो कार्यक्रम ल्याइएको उल्लेख गरिएको छ। यस निर्णयले आर्थिक रूपमा कमजोर परिवारलाई राहत पुर्याउने उद्देश्य राखेको थियो।
पछिल्लो चरणमा प्रदेश सरकारले थप अस्पतालहरूसँग सम्झौता गरी क्यान्सर उपचारमा सहुलियत विस्तार गर्ने कार्यक्रम पनि अघि बढाएको विवरणमा उल्लेख गरिएको छ।
स्वास्थ्य क्षेत्रको प्रशासनिक सुधारमा जोड
किरण थापाले स्वास्थ्य मन्त्रालय सम्हालेपछि प्रशासनिक सुधारलाई पहिलो प्राथमिकतामध्ये एक बनाएको देखिन्छ। दस्तावेजअनुसार उनले स्वास्थ्य क्षेत्रमा लामो समयदेखि देखिएका अनियमितता, ढिलासुस्ती र प्रक्रियागत जटिलतालाई हटाउने लक्ष्यसहित काम अघि बढाएका थिए।
स्वास्थ्य सेवा सञ्चालनका लागि आवश्यक ऐन, नियमावली तथा कार्यविधि नहुँदा धेरै स्वास्थ्य संस्था कानुनी रूपमा सञ्चालन हुन नसकिरहेको अवस्था थियो। दर्ता र नवीकरण प्रक्रिया रोकिँदा निजी स्वास्थ्य संस्थादेखि साना अस्पतालसम्म प्रभावित भएका थिए।
यस अवस्थालाई अन्त्य गर्न मन्त्रालयले प्रदेश स्वास्थ्य सेवा ऐन, २०७५ को पहिलो संशोधन अघि बढायो। संशोधनपछि स्वास्थ्य मन्त्रालयलाई सेवा सञ्चालन, नियमन तथा व्यवस्थापनका विषयमा स्पष्ट कानुनी आधार प्राप्त भएको उल्लेख गरिएको छ।
त्यससँगै प्रदेश स्वास्थ्य सेवा नियमावली–२०८१, स्वास्थ्य संस्था सञ्चालन तथा व्यवस्थापन समिति सम्बन्धी नियमावली–२०८१ तथा स्वास्थ्य संस्थाको अनुमति, नवीकरण र स्तरोन्नतिसम्बन्धी मापदण्ड जारी गरिएको थियो।
यी कानुनी व्यवस्थाले लामो समयदेखि रोकिएका प्रक्रियालाई पुनः सञ्चालनमा ल्याउन सहयोग पुगेको दाबी गरिएको छ।
डिजिटल प्रणालीबाट स्वास्थ्य संस्था दर्ता
स्वास्थ्य मन्त्रालयले गरेको अर्को महत्वपूर्ण सुधार स्वास्थ्य संस्था दर्ता तथा नवीकरण प्रणालीलाई डिजिटल बनाउनु थियो।
Hospital Registration and Renewal System (HRRS) लागू गर्दै स्वास्थ्य संस्थाले अनलाइनमार्फत अनुमति, नवीकरण तथा स्तरोन्नतिका लागि आवेदन दिन सक्ने व्यवस्था गरिएको थियो।
यसअघि फाइल बोकेर मन्त्रालय धाउनुपर्ने बाध्यता रहेको अवस्थामा डिजिटल प्रणाली सुरु भएपछि प्रक्रिया पारदर्शी र सहज भएको मन्त्रालयको दाबी रहेको छ।
साथै मापदण्ड पूरा नगर्ने संस्थालाई निश्चित समय दिएर सुधार गर्न निर्देशन दिने तथा अटेर गरे कारबाही गर्ने नीति अपनाइएको उल्लेख गरिएको छ।
'मेरो स्वास्थ्य, मेरो जिम्मेवारी' अभियान
प्रदेशमा नसर्ने रोग तीव्र रूपमा बढ्दै गएको तथ्याङ्कपछि मन्त्रालयले रोकथाममुखी स्वास्थ्य नीतिलाई प्राथमिकतामा राख्यो।
'मेरो स्वास्थ्य, मेरो जिम्मेवारी' अभियान सञ्चालन गरी नागरिकलाई नियमित स्वास्थ्य परीक्षण, स्वस्थ जीवनशैली, व्यायाम, मानसिक स्वास्थ्य तथा नसर्ने रोगबारे जनचेतना फैलाउने कार्यक्रम सुरु गरिएको थियो।
प्रदेशका सबै १३ जिल्लामा जिल्ला समन्वय समिति गठन गरी स्थानीय तहसम्म अभियान विस्तार गरिएको उल्लेख गरिएको छ।
यस अभियानअन्तर्गत स्वास्थ्य केवल अस्पतालको विषय नभई प्रत्येक नागरिकको व्यक्तिगत जिम्मेवारी पनि हो भन्ने सन्देश प्रवाह गर्ने प्रयास गरिएको थियो।
'एक जिल्ला–एक स्वस्थ सहर' अवधारणा
स्वास्थ्य मन्त्रालयले अघि सारेको अर्को महत्वाकांक्षी कार्यक्रम 'एक जिल्ला–एक स्वस्थ सहर' थियो।
यस अवधारणाअनुसार प्रत्येक जिल्लाबाट एउटा नगरपालिका वा सहरलाई स्वास्थ्यमैत्री सहरका रूपमा विकास गर्ने लक्ष्य राखिएको थियो।
कार्यक्रमअन्तर्गत सरसफाइ, सुरक्षित खानेपानी, वातावरणीय स्वास्थ्य, स्वास्थ्य पूर्वाधार, अस्पताल सेवा तथा जनस्वास्थ्यका सूचक सुधार गर्ने उद्देश्य राखिएको उल्लेख गरिएको छ।
यसका लागि जिल्ला अस्पताल, जनस्वास्थ्य कार्यालय तथा स्थानीय तहसँग समन्वय गरी आवश्यक तयारी अघि बढाइएको थियो।
गाउँसम्म स्वास्थ्य सेवा पुर्याउने अभियान
मन्त्री बनेपछि उनले उपचारको पहुँच ग्रामीण क्षेत्रसम्म विस्तार गर्ने नीतिलाई प्राथमिकता दिएको दस्तावेजमा उल्लेख गरिएको छ।
महाभारत गाउँपालिका, राक्सिराङ, गंगाजमुना, ठोरी, रामेछाप, दोलखा, सिन्धुपाल्चोक लगायतका दुर्गम क्षेत्रमा विशेषज्ञ स्वास्थ्य टोलीसहित बृहत स्वास्थ्य शिविर सञ्चालन गरिएको थियो।
यी शिविरमार्फत स्वास्थ्य परीक्षण, औषधि वितरण, विशेषज्ञ परामर्श तथा आवश्यक परे थप उपचारका लागि रेफरल सेवा उपलब्ध गराइएको उल्लेख गरिएको छ।
गर्भवती महिलाका लागि पोर्टेबल अल्ट्रासाउन्ड मेसिन उपलब्ध गराउने कार्यक्रम पनि ग्रामीण स्वास्थ्य सेवाको एउटा महत्वपूर्ण पक्ष बनेको थियो। यसले दुर्गम गाउँका महिलाले सामान्य परीक्षणका लागि जिल्ला सदरमुकाम धाउनुपर्ने अवस्थालाई कम गर्ने उद्देश्य राखेको थियो।
जिल्ला अस्पताललाई प्रविधिमैत्री बनाउने योजना
प्रदेशका अस्पताललाई आधुनिक उपकरणले सुसज्जित बनाउने कार्यक्रम पनि मन्त्रालयले अघि बढाएको थियो।
भक्तपुर अस्पतालमा सिटी स्क्यान सेवा सञ्चालन, एमआरआई सेवा विस्तारको तयारी, ख्वप अस्पतालमा एमआरआईका लागि बजेट व्यवस्था, विभिन्न अस्पतालमा डायलासिस मेसिन जडान तथा स्तन क्यान्सर परीक्षणका लागि डिजिटल म्यामोग्राफी सेवा विस्तार गरिएको उल्लेख गरिएको छ।
भक्तपुर अस्पतालमा न्यूरोलोजी सेवा, स्ट्रोक व्यवस्थापन सेवा तथा अल्जाइमर्ससम्बन्धी सेवा सुरु गरिएको विवरण पनि दस्तावेजमा समावेश छ।
त्यसैगरी धादिङ, त्रिशुली, सिन्धुली, बकुलहर रत्ननगर तथा अन्य प्रादेशिक अस्पतालमा पनि सेवा विस्तारका कार्यक्रम अघि बढाइएको उल्लेख गरिएको छ।
सूर्यविनायक नगर अस्पतालको विस्तार
स्वास्थ्य मन्त्री भएपछि उनले आफूले स्थानीय तहमा अवधारणा अघि सारेको सूर्यविनायक नगर अस्पताललाई थप विस्तार गर्ने योजना अघि बढाए।
अस्पताललाई ट्रमा सेन्टरका रूपमा विकास गर्ने, शय्या संख्या ५० पुर्याउने, आवश्यक उपकरण उपलब्ध गराउने तथा दधिकोटमा शाखा अस्पताल निर्माणका लागि बजेट व्यवस्थापन गर्ने कार्य भएको उल्लेख गरिएको छ।
मदन भण्डारी स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानमा सुधार
स्वास्थ्य मन्त्रालयले लामो समयदेखि रोकिएको मदन भण्डारी स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानसम्बन्धी ऐन संशोधन प्रक्रिया अघि बढाएको थियो।
संशोधनपछि एमडी/एमएसका सात कार्यक्रम सञ्चालन गरिएको तथा त्यसपछि एमबीबीएस अध्ययनका लागि ५० सिट निर्धारण गरी अध्यापन सुरु भएको उल्लेख गरिएको छ।
त्यसैगरी जनस्वास्थ्य, नर्सिङ, ल्याब टेक्नोलोजी तथा फार्मेसीका स्नातक कार्यक्रम सञ्चालन हुँदै आएको विवरण पनि प्रस्तुत गरिएको छ।
स्वास्थ्य सेवा केवल उपचार होइन, रोकथाम पनि
किरण थापाको कार्यकालमा उपचारमूलक सेवासँगै रोकथाममुखी स्वास्थ्य कार्यक्रमलाई पनि जोड दिइएको देखिन्छ।
नसर्ने रोग नियन्त्रण, मानसिक स्वास्थ्य प्रवर्द्धन, विद्यालय स्वास्थ्य, खुला व्यायामशाला, समुदायमा स्वास्थ्य शिक्षा तथा जनस्वास्थ्य अभियानलाई मन्त्रालयले समान महत्व दिएको उल्लेख गरिएको छ।
यस अवधिमा स्वास्थ्य मन्त्रालयले 'उपचारभन्दा रोग लाग्नै नदिने' अवधारणालाई सार्वजनिक स्वास्थ्य नीतिको केन्द्रमा राखेको दाबी दस्तावेजमा गरिएको छ।
यसरी मन्त्रीको रूपमा प्रारम्भिक चरणमै उनले कानुनी सुधार, प्रशासनिक सुधार, स्वास्थ्य पहुँच विस्तार तथा रोकथाममुखी कार्यक्रमलाई एकसाथ अघि बढाउने प्रयास गरेको देखिन्छ। यही आधारमा बागमती प्रदेशको स्वास्थ्य प्रणालीलाई डिजिटल, पहुँचयोग्य र सेवा केन्द्रित बनाउने दीर्घकालीन योजनाको सुरुवात भएको दाबी गरिएको छ।
